Ons restaurant

Historie anno 2018

In ons restaurant kunt u van dinsdag tot en met zondag terecht voor lunch en diner. Anno 2018 hebben wij gekozen voor een andere opzet van onze kaart. Minder traditioneel (‘voor, hoofd, na’), maar vooral kiezen uit heerlijke op zichzelf staande gerechten. Hierbij leggen we enerzijds meer nadruk op regionale producten, voldoende aanwezig in deze regio, en anderzijds is gekozen voor een meer wereldse benadering in smaken en accenten. Dichtbij en ver weg. Niet toevallig past dit goed in het historische kader van de Zaanstreek, toen met hier gebouwde schepen uit alle windstreken goederen werden aangevoerd en hier verwerkt.

D’Swarte Walvis bestaat uit drie samengevoegde panden, welke onderdak bieden aan het restaurant, de bar en de brasserie. Maar er is ook een aantal kamers, welke af te huren zijn voor zakelijke of privé bijeenkomsten. Met twee grote terrassen is het bij D’Swarte Walvis ook buiten goed toeven als het weer het toelaat. Bovendien bieden onze terrassen exact datgene waar die miljoenen mensen voor naar de Zaanse Schans komen: uitzicht op het wereldberoemde molen-panorama. Tevens beschikken we over een eigen aanlegsteiger.

Er zijn slechts weinig (restaurant) bars zo authentiek en sfeervol als die van D’Swarte Walvis. Met aan drie zijden panoramisch zicht op de historische Zaanoever en molens is dit een unieke plek. Heerlijk ontspannen voor een aperitief, gezellig en informeel na afloop van een groepsdiner. We tappen speciaalbieren van Brouwerij Hoop en Brouwerij Breugem uit Zaandijk en bieden een ruime sortering aan digestieven en cocktails.

Ons restaurant

Panden en verhalen

Op 8 augustus 1965 bestond vereniging De Zaansche Molen 40 jaar. Op deze dag werd voor het eerst gegeten in wat later restaurant D’Swarte Walvis was. Mevrouw Bosman, een van de grondlegsters van de Zaanse Mosterd en een van de eerste bewoners van de Zaanse Schans, organiseerde dit etentje met broodjes van bakkerij Doba en soep gesponsord door Honig. Dit is waar het verhaal van ons prachtige restaurant begint…

De drie panden waarin D’Swarte Walvis gevestigd is, vertellen veel over de rijke Zaanse geschiedenis. De keuken maakt deel uit van een Koopmanshuis. Het restaurant, de brasserie, de Regentenkamer en de bovenzaal zijn gevestigd in een voormalig Weeshuis. En in de replica van een Vleethuis (pakhuis voor walvisvaarders) zijn de bar en de Commandeurskamer gerealiseerd.

Het Koopmanshuis

Het Koopmanshuis, dat tegenwoordig deel uitmaakt van onze keuken en in de zomer dienst doet als uitgiftepunt voor terras ‘De Baleine’ werd in 1765 betrokken door een lid van de familie Honig, Cornelis Gerrits Honig. Vervolgens is het generaties lang in bezit geweest van deze bekende Zaanse fabrikantenfamilie.

Het Weeshuis

Het Weeshuis is afkomstig uit Westzaan en stond achter de grote kerk, met de vreemde toren. Bij een zogeheten ‘torenval’ tastte de toren ook het weeshuis aan. Het restaurantgedeelte was de dagruimte voor de wezen, met daarachter de Regentenkamer, een keurige kamer waar diegenen die over de wezen regeerden verbleven. De schouw in het restaurant, op zijn Zaans smuiger genoemd, is een Delftse schouw, maar dan in Zaans rood uitgevoerd. De afbeelding op de schouw is het Salomons oordeel. Deze heeft niet origineel in het weeshuis gestaan maar was eigendom van de familie Duyvis. De kast in de Regentenkamer is een originele Assendelfter kast. Op verschillende plekken in het pand hangen schilderijen die de val van de kerktoren in Westzaan verbeelden, met het daarachter gelegen weeshuis.

De Weesmeesterzaal op de eerste verdieping is de vroegere slaapzaal van het weeshuis. Deze zaal wordt getooid door mooie tegel tableaus, met daarop molens. In de Weesmeester-bar zijn kleine gedenktegeltjes te vinden over de oorsprong van het gebouw. Ook is hier in 1994 de laatste tegel bijgeplaatst ter herinnering aan de verwoestende brand op 1 januari 1994. De door brand beschadigde smuiger werd weer helemaal hersteld en in de Weesmeesterzaal teruggeplaatst. Deze smuiger is uniek omdat het een ‘salon’ smuiger is; de mooie tegelzijde van de smuiger bevond zich in de salon en aan de andere zijde was de keuken en werd erop gestookt. De warmte kwam zodoende in de salon.

Het Vleethuis

Het Vleethuis is een replica van een origineel Vleethuiswat in vervallen staat aan de overkant van de Zaanheeft gestaan. Net als bij het origineel staat zelfs dewindvaan - de walvis - op het dak. Vleethuis betekent:huis aan de vliet, ofwel huis aan het water en wasbedoeld als opslag voor de vissers en walvisvaarders,die vanuit Zaandam een open verbinding hadden naarde zee. De luiken in het Vleethuis konden met klossenopengezet worden om, als er natte netten hingen, hette laten doortochten.

De Commandeurskamer, boven de bar gelegen, is noghelemaal in de stijl van de walvisvaarders. Met hetuitzicht over de Zaan en de Gortershoek, waan je je opeen schip. Aan het plafond prijkt een windwijzer die ophet dak wordt aangestuurd door de walviswindvaan.De Gortershoek is een gedeelte van Zaandijk dat nogsteeds in oude glorie is. Zeer goed te zien zijn deuitbouwen aan de huizen langs de Zaan, de goedjaarsenbestjaars-enden. Deze uitbouwen werden aan dehuizen gebouwd als de eigenaar goede zaken gedaanhad in dat jaar.

Ook het voormalige Raadhuis van Zaandijk maakt onderdeel uit van de exploitatie van d’Swarte Walvis.Deze historische ruimte, ligt tegenover d’Swarte Walvis, aan de andere kant van de Zaan.Het raadhuis is in 1752 gebouwd door de rijke koopman en oliefabrikant Cornelis Florisz de Lange.Hij verdiende zijn brood onder andere met de Walvisvaart. En hij was eigenaar van het schip...De Hoop op d’Swarte Walvis!

Overal bezienswaardigheden...

Tal van historische voorwerpen maken deel uit vanhet restaurant, inclusief diverse bruikleenvoorwerpenvan het Zaans Museum. Het topstuk is een schilderijuit 1668 ‘De man onder de beer’, dat in onze centralehal hangt. Op verschillende plaatsen – in de gang,en in de grote zaal boven - pronken eeuwenoudetegeltableaus. Zowel boven als beneden zijn zelfseeuwenoude smuigers, betegelde haarden, te zien.

Een borstbeeld van Michiel de Ruyter staat prominentin het restaurant. En in de Weesmeesterzaal bovenhet restaurant is zelfs een hele vitrinekast ingeruimdmet bijzonder historisch aardewerk, servies englaswerk. In het Vleethuis hangen aan het plafond ookdiverse gereedschappen van walvisvaarders. Zoals eenafschrikwekkende zaag en een scheepskatrol, maarook flensmessen, zoals hier afgebeeld, om het spekvan de walvis te snijden.

De man onder de beer

(Origineel: A. Tetroe, 1668) De ijsbeer op dit schilderijneemt Jonge Cees te grazen. Niet zomaar een man,maar commandeur van walvisvaarder de Hoop opd’Swarte Walvis. De beer werd uit verveling bejaagddoor de bemanning. Toen het dier behoorlijk dood opeen ijsschots lag, stapte Jonge Cees erop af.

Maar… de ijsbeer hief zich nog één keer op, om zichop de commandeur te storten. Die overleefde hetavontuur ternauwernood. Het verhaal gaat dat hethaar van Jonge Cees van schrik van donker opslagspierwit werd. De bemanning stroopte de huid vande beer. Die vacht was daarna nog lange tijd in deZaanstreek aanwezig.



© D’Swarte Walvis 2018 - Website door Pieter Smit Media